✟✯🌷 ශු. ඇපලෝනියා මුනිවරිය 🌷✯ ✟

ශාන්ත ඇපලෝනියා (කොප්ටික්: Ϯⲁⲅⲓⲁ Ⲁⲡⲟⲗⲗⲟⲛⲓⲁ) යනු ඩෙසියස් අධිරාජ්‍යයාගේ කිතුනුවන්ට එරෙහි පීඩාවන් හි දී  ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ දුක් විඳි කන්‍යා ප්‍රාණ පරිත්‍යාගික පිරිසෙන් කෙනෙකි. සභා සම්ප්‍රදායට අනුව, ඇගේ වධහිංසාවට ඇගේ දත් සියල්ලම දරුණු ලෙස ඉවත් කිරීම හෝ කැඩී යාම ඇතුළත් විය. මේ හේතුව නිසා ඇය දන්ත වෛද්‍ය විද්‍යාවේ සහ දන්ත වේදනා හෝ වෙනත් දන්ත ගැටලුවලින් පෙළෙන අයගේ නාම සාන්තුවරිය  ලෙස සැලකේ. 

ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ රදගුරු (247-265) ඩයොනිසියස්, ඇන්ටියෝකියේ රදගුරු ෆේබියස් වෙත යවන ලද ලිපියක ඔහුගේ ජනතාවගේ දුක් වේදනා විස්තර කරයි. එහි දිගු කොටසක් එව්සීබියස්ගේ හිස්ටෝරියා එක්ලෙසියා ග්‍රන්ථයේ සංරක්ෂණය කර ඇත. ක්‍රිස්තියානි පුරුෂයෙකු සහ ස්ත්‍රියක් වන මෙට්‍රාස් සහ ක්වින්ටා මැර කල්ලිය විසින් අල්ලාගෙන මරා දැමූ ආකාරය සහ තවත් ක්‍රිස්තියානීන් කිහිප දෙනෙකුගේ නිවාස කොල්ල කෑ ආකාරය විස්තර කිරීමෙන් පසුව, ඩයොනිසියස් තවදුරටත් මෙසේ පවසයි.

එකල ඇපලෝනියා, පාර්තේනොස් ප්‍රෙස්බිටිස් (බොහෝ විට එහි තේරුම උපස්ථායකයෙකු විය හැකිය)නමින් ඉතා ගෞරවයෙන් සලකනු ලැබීය. මෙම මිනිසුන් ඇයව අල්ලා ගත් අතර නැවත නැවතත් පහර දීමෙන් ඇගේ දත් සියල්ලම කැඩී ගියේය. පසුව ඔවුන් නගරයේ ගේට්ටුවෙන් පිටත දර ගොඩවල් ගොඩනඟා, ඔවුන් පසුව ක්‍රිස්තුස් වහන්සේට අපහාස කිරීම හෝ මිථ්‍යාදෘෂ්ටික දෙවිවරුන්ට වැදුම් පිදුම් කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළහොත් ඇයව පණපිටින් පුළුස්සා දමන බවට තර්ජනය කළහ. ඇයගේම ඉල්ලීම මත, මඳ නිදහසක් ඇයට ලබා දුන් සැනින් ඇය ගින්නට පැන පුළුස්සා මිය ගියාය.

මෙම කෙටි කතාව Jacobus de Varagine ගේ Golden Legend (c. 1260) හි දීර්ඝ ලෙස විස්තර කර ඇත.

ඇපලෝනියා සහ මුල් දිවි පිදූ මුළු කණ්ඩායමක් තමන්ට තර්ජනය කළ මරණය බලා සිටියේ නැත, නමුත් එක්කෝ ඔවුන්ගේ නිර්මලකම ආරක්ෂා කර ගැනීමට හෝ ඔවුන්ගේ ඇදහිල්ල අත්හැරීමේ විකල්පයට මුහුණ දුන් නිසා හෝ මරණයට ගොදුරු වූ නිසා, ඔවුන් වෙනුවෙන් සූදානම් කළ මරණය ස්වේච්ඡාවෙන් වැලඳ ගත්හ. 

එහෙත්, ඔවුන් පවසන පරිදි, හිංසා කරන කාලය තුළ සමහර ශුද්ධ වූ කාන්තාවන් රළ පහරට ගසාගෙන ගොස් දියේ ගිලී මිය යාමේ අදහසින් ජලයට ඇද වැටුණු අතර එමඟින් ඔවුන්ගේ තර්ජනාත්මක නිර්මලත්වය ආරක්ෂා කර ගත්හ. ඔවුන් මේ ආකාරයෙන් ජීවිතයෙන් සමුගත්තද, කෙසේ වෙතත්, ඔවුන් කතෝලික සභාවේ ප්‍රාණ පරිත්‍යාගිකයින් ලෙස ඉහළ ගෞරවයක් ලබන අතර ඔවුන්ගේ මංගල්‍යයන් මහත් උත්සවශ්‍රීයෙන් පවත්වනු ලැබේ.

ඩයොනිසියස්ගේ ආඛ්‍යානය ශාන්ත ඇපලෝනියාගේ මෙම ක්‍රියාව ඔහුගේ ඇස් හමුවේ ඇය අනෙක් අය මෙන් ප්‍රාණ පරිත්‍යාගශීලියෙකු වූ අතර ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියානු සභාවේ ගෞරවයට ඇය පාත්‍ර වූවාය. කාලයාගේ ඇවෑමෙන් ඇගේ මංගල්යය බටහිර රටවල ද ජනප්රිය විය. 

රෝමානු කතෝලික සහ නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස් සභාවන් පෙබරවාරි 9 වන දින ශාන්ත ඇපලෝනියාගේ මංගල්‍ය දිනය සමරන අතර, ඇයට විඳීමට සිදු වූ වධ හිංසා හේතුවෙන් දත් කැක්කුමට එරෙහිව නාම සාන්තුවරිය ලෙස ඇය නම් කොට ඇත. ඇය දතක් තබා ඇති පින්සර් සමඟ කලාවේ නිරූපණය කෙරේ.

ශාන්ත ඇපලෝනියා යනු කටානියාවේ නාම සාන්තුවරයන් දෙදෙනෙකුගෙන් කෙනෙකි.

ට්‍රස්ට්වෙවර් හි බැසිලිකා ඩි සැන්ටා මරියා අසල රෝමයේ ඇය වෙනුවෙන් කැප වූ පල්ලියක් තිබුණත් එය තවදුරටත් නොපවතී. එහි කුඩා චතුරශ්‍රය, Piazza Sant'Apollonia පමණක් ඉතිරිව ඇත. ලිස්බන් හි එක් ප්‍රධාන දුම්රිය ස්ථානයක් ද මෙම සාන්තුවරිය වෙනුවෙන් නම් කර ඇත. ප්‍රංශයේ ලොක්‍රොනන් දේවස්ථානයේ ශාන්ත ඇපලෝනියා ප්‍රතිමාවක් ඇත. 1507 දී පෘතුගීසි නාවිකයින් විසින් ඇයට ගෞරවයක් වශයෙන් මුරුසියේ දූපතක් සැන්ටා ඇපලෝනියා ලෙස නම් කරන ලදී.  ජර්මනියේ ආකේන්  හි උපනගරයක් වන අයිලන්ඩෝෆ් හි පිහිටි දේවස්ථානයක් ශාන්ත ඇපලෝනියාවට ගෞරව කිරීම සඳහා නම් කර ඇත.

ඉතාලියේ සමහර ප්‍රදේශවල, ශාන්ත ඇපලෝනියා දත් සම්බන්ධ සුරංගනාවියගේ චරිතයට පණ පොවන අතර, ඔවුන් නිදා සිටින විට ඔවුන්ගේ වැටී ඇති කිරි දත් එකතු කර තෑග්ගක් ලබා දෙයි

චිකාගෝ ලොයෝලා විශ්ව විද්‍යාලයේ මැඩෝනා ඩෙලා ස්ට්‍රැඩා දේවස්ථානයේ උතුරු බිත්තියේ ශාන්ත ඇපලෝනියාව නිරූපිත වීදුරු කවුළුවක් ඇත. ලොයෝලා විශ්ව විද්‍යාලයේ දන්ත වෛද්‍ය විද්‍යාලය 1993 දී වසා දැමූ නමුත් දේවස්ථානයේ ඇපලෝනියා නිරූපිත වීදුරු කවුළු ජනේලය එලෙසම පවතී.